Nếu những ý nghĩ trong đầu là một cái loa, bạn có biết cách tắt đi những tiếng nói lao xao bên ngoài và vặn to tiếng nói của mình lên không?
Ảnh: Unsplash / Jason Rosewell
Buổi sáng cuối cùng của thử thách chạy bộ 100km trong 30 ngày, mình đã phải đối diện với câu hỏi: Chạy hay không chạy?
Lý do là vì sáng đó, chị H nói khi tham gia app Strava thì mình sẽ dễ bị cuốn theo chuyện thành tích và không còn để ý cơ thể nữa. Trong khi hôm đó mình rất quyết tâm chạy nốt 9km cuối cùng để hoàn thành mục tiêu, là con số gần gấp đôi quãng đường chạy mỗi ngày của mình. Thêm một lời nhận xét từ bác Sáu vào hôm trước về cái quần chạy: “Bác thấy nó ngắn quá, nhìn rất kỳ cục, con nên đổi cái quần nào dài hơn.”
Mặc dù mình đã thấy một vài trường hợp ngoại lệ, nhưng đa số người mình gặp, thường là ở Việt Nam, khá để ý đến những gì người khác nghĩ về họ. Khi không nhận được sự công nhận từ người khác, hoặc khi nhận được những phản hồi không theo ý mình, là một điều gì đó rất vulnerable* đối với nhiều người.
Mình cũng vậy.
Buổi sáng chạy bộ đó đã cho mình khá nhiều quan sát, để rốt cuộc mình đi đến được một quyết định.
Ban đầu, mình vẫn giữ ý định chạy 9km trong bộ đồ tập với cái quần như bình thường. Nhưng khi nghe người khác nói như vậy, lại là những người rất thân và mình biết là họ rất yêu thương mình, thì mình cảm thấy bị dao động.
Thứ nhất là với lời nhận xét của chị H
Khi nghe chị H nói, mình cảm thấy có phần nào đó bị chỉ trích và đánh giá. Như thể “Á à, mày chạy vì con số trên app đúng không? Mày chạy vì một thành tích chứ không chạy vì mày. Mày không tĩnh tâm vì mày, mà chỉ đang theo đuổi và bị cuốn vào một thứ gì đó thôi.” Ồ. Mình thấy khó chịu.
Mình đem sự khó chịu đó vào chuyện chạy luôn. “Chị H có hiểu mình đang làm gì không mà lại nhận xét như vậy? Chị có hiểu con số 9km này có ý nghĩa ra sao với mình không ta?”
Đúng là nhìn từ góc độ của người bình thường thì có thể sẽ thấy mình đang chạy vì số thật, vì deadline đến rồi nên phải cố mà chạy cho được nhiều, trong khi sức trung bình mỗi ngày chỉ được 4km thôi.
Mình tiếp tục chạy với những suy nghĩ khó chịu đó, lẫn lộn giữa ý định từ ban đầu của mình và lời nhận xét từ người khác. Lúc đó, rất khó để phân định được cái gì đang đi từ phía mình và cái gì là cái mình đang bị triggered* từ người khác.
Sau đó, khi hoàn thành được mục tiêu và cán mốc 100km của tháng, cơ thể mình bị mệt và mình phải ngủ thêm gần 2 tiếng mới bù lại sức. Nhưng con số kia vẫn có ý nghĩa với mình, không phải vì thành tích sáng chói gì, mà là chuyện: Mình bắt đầu tin là mình có thể hoàn thành những thử thách dài ngày. Mình bắt đầu tin là nếu cần thiết, mình có thể bức tốc lên để chạy, tới 10km/ngày. Điều đó có ý nghĩa với những mục tiêu khác trong cuộc sống.
Bởi vì ban đầu, mình nhẩm tính chỉ cần chạy khoảng 3km/ngày là sẽ hoàn thành được thử thách. Lúc đó, 3km với mình là một con số vừa đủ thử thách nhưng cũng có thể đạt được. Nhưng rồi trong một tháng đó… có những ngày mình lười, có những ngày bị mệt, có ngày bị dí deadline, có ngày thời tiết không thuận lợi,… có rất nhiều thứ xảy ra khiến mình không đạt được mục tiêu khiến khoảng cách giữa mình với đích đến cuối cùng bị kéo ra xa hơn. Để đến 2 ngày cuối cùng, mình phải chạy khoảng 10km/ngày thì mới có thể hoàn thành thử thách.
Nhưng việc cố gắng để kéo dài sức chịu đựng và bức tốc trong 2 ngày cuối cùng đó có ý nghĩa là: Dù thế nào đi nữa, mình cũng sẽ làm được điều này. Có thể có những ngày mình đi chậm. Có thể có những ngày mình không làm được, mình bỏ lỡ mục tiêu,… Nhưng đến cuối cùng, mình vẫn sẽ làm được điều này. Đó là ý nghĩa của con số đó với mình.
Dù thế nào đi nữa, mình cũng sẽ làm được điều này. Có thể có những ngày mình đi chậm. Có thể có những ngày mình không làm được, mình bỏ lỡ mục tiêu,… Nhưng đến cuối cùng, mình vẫn sẽ làm được điều này. Đó là ý nghĩa của con số đó với mình.
Nhận ra chuyện đấy, thì lời nhận xét của chị H… vẫn còn quan trọng. Nhưng mình đã thấy rõ sự khác nhau giữa cách mình đang nhìn mình và cách người khác đang nhìn mình. Mình nhìn được sự khác biệt giữa ý định từ ban đầu của mình và cách người khác đang gán ý nghĩa cho nó. Và nó có những tác động rất tinh vi. Càng là người thân thiết với mình lại càng dễ ảnh hưởng đến mình. Vậy thì mình lại càng phải nhận ra được lúc nào đang bị tác động và càng phải ý thức rõ ý định ban đầu hay mong muốn thật sự của mình để không bị ảnh hưởng.
Khi nhìn được điều đó xong, thì mình cảm thấy ok, đây là mục tiêu, mong muốn của mình, đây là ý nghĩa đối với mình, người khác sẽ không bao giờ có thể hiểu được, nhưng mình vẫn cứ làm thôi. Ngày hôm đó mình hoàn thành được mục tiêu và không thấy vui vì con số 100km, mà vui bởi vì những ý nghĩa khác. Chị H sẽ không biết chuyện đó, mình cũng không biết trước được.
Thứ hai là chuyện với bác Sáu
Bác Sáu nói quần chạy của mình bị ngắn quá, nên đổi cái nào khác cho dài hơn.
Mình về nhà hỏi ý kiến em trai, xem nó có thấy chiếc quần này bị ngắn không, thì nó bảo so với đồ tập thể thao thì đó là bình thường. Thật ra, quần của mình có 2 lớp, một lớp bó sát bên trong, một lớp dài phủ bên ngoài. Nó có nhiều vải và dài hơn so với loại quần chạy chỉ có lớp bó sát của nhiều người rồi. Chưa kể khi chạy nó còn bị cuốn lên nữa nên sẽ càng ngắn.
Lúc đầu nhận phản hồi đó, mình đã phải suy đi nghĩ lại khá nhiều: “Mình mặc cái quần này thì có vấn đề gì không ta? Lần sau chạy bộ thì mình nên mặc cái gì?” Nó ảnh hưởng đến tinh thần của mình trong bữa chạy cuối cùng.
Nhưng rốt cuộc, sáng đó mình vẫn mặc y nguyên chiếc quần đó và chạy.
Ban đầu mình chạy với sự tức giận, kiểu: “Bác có chạy đâu mà bác biết. Bác có biết người chạy mặc cái gì không, mà tại sao nói với con là cái quần này ngắn?” Mình tức giận ké luôn những người ở xung quanh. Mình biết mỗi khi chạy bộ buổi sáng hay chiều như vậy, mà đi ngang chỗ nào có nhiều đàn ông, thể nào mình cũng bị nhìn, chọc và cà khịa.
Mình chạy với sự nổi loạn. “Bác cứ nói đi, con vẫn cứ mặc cái quần này đó, thì sao?” Nổi loạn với tất cả mọi người xung quanh: “Ok, mày cứ nói đi, tao vẫn làm điều mà tao muốn làm đấy, thì sao?” Vì nó khiến mình nhớ đến rất nhiều lần mình đang làm một cái gì đó và người ta bảo mình phải thay đổi đi. Cách này bị over quá. Cách kia bị trái thuần phong mỹ tục quá. Cách nọ thì lạ quá…
Rất nhiều lời nhận xét khiến mình đâm tự hỏi và tự chỉ trích bản thân: “Tại sao mình lại làm như thế nhỉ?” “Mình làm thế này không hợp thị hiếu người ta đâu.” “Viết bài này chả có ai đọc đâu”. “Làm theo cách này chả có ai theo dõi đâu”. “Làm cái video dài như thế thì chả có người nào xem cả, bây giờ người ta thay đổi định dạng hết rồi”…
Mình tức giận với tất cả những chuyện đó, bởi vì nó đã xảy ra rất nhiều lần trong cuộc sống của mình. Nhưng mình vẫn cứ chạy.
Cho đến một lúc mình nhận ra…
Mình không quan tâm
Mình thấy rõ sự khác nhau giữa cách mình đang nhìn mình và cách người khác đang nhìn mình. Mình nhìn được sự khác biệt giữa ý định từ ban đầu của mình và cách người khác đang gán ý nghĩa cho nó. Khi nhìn được điều đó xong, thì mình cảm thấy ok, đây là mục tiêu, mong muốn của mình, đây là ý nghĩa đối với mình, người khác sẽ không bao giờ có thể hiểu được, nhưng mình vẫn cứ làm thôi.
Khi mình tiếp tục chạy như vậy, mình đang BỎ NGOÀI TAI tất cả những gì mà người khác nói, nghĩ, làm về mình.
Mình bỏ ngoài tai lời chị H nói, bỏ ngoài tai lời bác Sáu nói, bỏ ngoài tai ngoài mắt tất cả những lời chòng ghẹo và ánh nhìn của những người đàn ông xung quanh trên đường chạy. Bất kể đó là khen, chê, mỉa mai hay soi mói, mình bỏ ngoài tai hết. Mình chỉ chạy thôi.
Và mình chợt biết rằng… Những người nói những lời nhận xét đó với mình, chẳng hạn như bác Sáu nhận xét về cái quần của mình, bác có chạy bộ không? Không. Những ông đàn ông ngồi bên đường và chọc ghẹo mình có chạy không? Không.
Nhưng cái thực sự VỠ RA là khi mình nhận thấy:
⊗ Không ai quan tâm đến việc mình có đạt được mục tiêu 9km của hôm đó không.
⊗ Cũng không ai thực sự quan tâm đến việc mỗi ngày mình chạy tiến bộ như thế nào.
So, what’s the point?
Tất cả những lời nhận xét đó có ý nghĩa gì?
.
.
.
Chẳng có ý nghĩa gì.
Chuyện chạy của mình không có ý nghĩa gì với họ, vậy tại sao những lời nhận xét của họ lại phải ảnh hưởng đến mình, đúng không? Nếu như họ không quan tâm đến mình, thì tại sao mình lại phải quan tâm đến họ?
Những điều người ta nói nhiều khi chỉ là câu chuyện làm quà, hoặc thói quen, hoặc nỗi sợ của chính họ.
Từ khoảnh khắc đó mình nhận thấy: YES, mình có sức mạnh trong việc đặt ra mục tiêu và thực hiện điều đó, bất kể người xung quanh nói hay nghĩ gì.
Remember who you are
Mình đã quan sát một thời gian câu nói này: “Remember who you are”.
Đây là cách để bạn phân biệt bạn là ai giữa những tiếng nói lộn xộn.
Khi chúng ta bắt đầu một điều gì đó, ta thường bắt đầu một cách rất trong sáng. Khi đó, mong muốn của ta được hoàn thành một cách rất tự nhiên, bạn cảm thấy một nguồn năng lượng sảng khoái đi từ bên trong ra ngoài, từ suy nghĩ, cảm xúc, đến hành động của bạn.
Nói ngắn gọn, mọi thứ rất nhất quán.
Nhưng khoảnh khắc đó không kéo dài lâu, bởi vì bạn sẽ bắt đầu nhận được phản hồi từ thế giới bên ngoài. Khi đó, tâm ta bắt đầu chạy theo một hướng khác.
Nếu ai đó khen thì bạn sẽ chạy theo hướng “Ok, bây giờ mình phải làm thế nào để người đó tiếp tục khen mình? Mình phải điều chỉnh hành vi và thái độ như thế nào để người kia tiếp tục nhìn nhận mình là người tốt, hoặc đánh giá cao mình?”…
Ngược lại, nếu có ai đó chê bạn, thì bạn có thể sẽ phản kháng hoặc cãi lại: “Ủa, tui làm vậy có gì sai? Mấy người không thấy tui đang làm tốt hả? Tại sao mấy người không nhìn ra được?”… Hoặc bạn sẽ kiếm cách nói xấu họ để hả hê cơn giận.
Dù phản ứng như thế nào đi nữa, thì kết quả vẫn là: bạn đã bỏ rơi ý định, mong muốn và hành động chân thật từ ban đầu của mình rồi.
Một lần nữa, đây là câu chuyện chung của rất nhiều người. Cứ 10 người mình gặp thì có khoảng 7-8 người có những nỗi sợ về những lời đánh giá của người khác. Có thể nói đó là một universal problem*, được di truyền qua nhiều thế hệ. Nên đó không phải câu chuyện của một mình bạn. Nhưng cũng không có nghĩa là bạn phải giống như những người khác và tiếp tục nỗi sợ đó. Mà bạn có thể học cách thay đổi, bắt đầu từ chuyện lắng nghe tiếng nói của chính mình.
Nếu tất cả tiếng nói trong đầu là một cái loa, hãy vặn nhỏ âm thanh lao xao từ thế giới bên ngoài lại, để lắng nghe một cách rõ ràng, rành mạch, chân thật và chính xác TIẾNG NÓI bên trong CỦA BẠN.
Bạn sẽ dần nghe ra được BẠN LÀ AI.
Vì mình biết phải có đến 98% người ở Việt Nam không cảm thấy vui với thực tại của họ, mà luôn đặt câu hỏi “Tại sao tôi phải ở đây?” “Tại sao tôi phải làm công việc này?”… Nhưng họ chẳng bao giờ đặt câu hỏi “Vậy thì thực sự tôi muốn gì? Tôi có gan làm việc đó hay không?”
Nếu chúng ta không tự ý thức và thay đổi điều đó, thì ta sẽ mãi ở trong vòng lặp của sự điều khiển của người khác, đặt ra những câu hỏi mông lung và không bao giờ cảm thấy hạnh phúc với cuộc đời mình.
Yup! So… claim your power back, babe!
Leave A Comment