Ngày hôm nay mình thức dậy lúc 3 giờ 33 phút sáng và rồi sau đó không ngủ lại được nữa. Không phải vì mình stress hay mệt gì, mà vì trong đầu mình tràn ngập ý tưởng và mình muốn dậy để thực hiện ngay.
Ảnh: Unsplash / Vale Zmeykov
Dạo gần đây mình có thói quen thức dậy sớm. Và khung 4-6 giờ sáng là khoảng thời gian mình tỉnh táo nhất. Lúc này, mình hay tận dụng để làm những việc cần sự tập trung sâu, và tải ý tưởng là một trong số đó.
Mình có thể cùng lúc có đến 10-20 ý tưởng khác nhau, có thể là ý tưởng cho bài viết, có thể là những nhận thức mới mẻ, có thể là một vài hành động quan trọng cần làm tiếp theo cho những dự án còn đang dang dở. Đôi khi, mình cảm thấy choáng ngợp trước số lượng những ý tưởng đến với mình đó đến mức nghĩ, chẳng biết khi nào mình mới có thể thực hiện được hết bọn chúng.
Nhưng bài viết hôm nay không dành để nói về cách triển khai những ý tưởng (có thể mình sẽ viết một bài khác sau đó). Hôm nay chúng ta chỉ bàn về: Những ý tưởng đến từ đâu, và làm cách nào để ta có thể nắm bắt chúng nhiều nhất có thể?
Trong một lớp học Content Marketing, người hướng dẫn đã chỉ cho tụi mình thấy giai đoạn brainstorm có thể trở nên cực kỳ thú vị như thế nào. Brainstorm, dịch sát gốc từ là “bão não”, tức lúc đó não bộ mình sẽ bắn ra hàng loạt, hàng loạt những thứ mà nó có bên trong, và sau đó dựa trên những thứ điên rồ tưởng chẳng hề liên quan đó, tạo ra những ý tưởng độc đáo, những giải pháp tuyệt vời. Nhưng hiếm có cuộc brainstorm nào diễn ra như vậy, kể cả trong những công ty chuyên về sáng tạo, kể cả những môi trường được cho là tự do và sáng tạo nhất. Bởi vì ý tưởng không có đúng sai, tốt xấu, ý tưởng chỉ là những cơn bão được phóng ra từ bộ não của chúng ta mà thôi, và nhiệm vụ của chúng ta, trước khi biến chúng trở nên một điều gì đó tuyệt vời, là cho phép chúng được xuất hiện cái đã.
Đây là chỗ mà phần lớn chúng ta gặp khó khăn. Chúng ta gặp khó khăn trong việc “cho phép”. Ý tưởng chưa ra đời đã có sẵn những cái “khung” để đón chào nó, nào là: phải đáp ứng tiêu chí này, phải đủ điều kiện nọ, phải đảm bảo thực hiện được, phải đẹp, phải hay, phải có nhiều người khen, người thích,… Như vậy, ý tưởng đưa ra cứ khép nép, cứ na ná và quen quen, cứ xuôi xuôi theo một chiều để cho được việc. Trong khi, bản chất những ý tưởng vốn là điều khác biệt để giải quyết vấn đề hiện có. Einstein đã nói mà: “Bạn không thể giải quyết vấn đề với cùng lối tư duy đã tạo ra chúng”.
Nếu ý tưởng sinh ra trong những điều kiện như thế, chúng đã chết từ trong trứng nước.
Giống như một hạt giống, chúng sẽ nảy mầm khi tìm được mảnh đất phù hợp. Và rồi chúng sẽ trở thành một cái cây khoẻ, một bông hoa xinh, tuỳ thuộc vào chất dinh dưỡng và độ màu mỡ trong đất đai mà chúng được cung cấp. Hạt giống không chọn mục đích cho chúng trước khi nảy mầm. Tương tự, làm sao một ý tưởng mới có thể ra đời, nếu chưa chi bạn đã gán cho nó một mục đích, một nội dung, một định hướng có sẵn?
Mình đoán bạn cũng giống như mình, từng rất nhiều lần vò đầu bứt tai để nghĩ cho ra một ý tưởng nào đó hay ho, nhưng tất cả những gì chúng ta tim thấy là ngõ cụt. Ngược lại, cũng có nhiều lần ta vô tình tìm thấy một ý tưởng đắc ý, rất được việc, rất xuất thần, dù ta chẳng hề cố tình tìm kiếm. Sau một khoảng thời gian quan sát, sau đây là một số điều mình cảm thấy hiệu quả để cho ý tưởng dễ dàng xuất hiện. Mình sẽ dùng hình tượng đất, đại diện chúng ta, và những hạt mầm, đại diện cho ý tưởng nhé.
1 – Giải phóng đất đai
Điều đầu tiên là loại bỏ tất cả những phán xét nào ta thường có. Đó có thể là phán xét về những suy nghĩ bên trong mình, phán xét về những gì ta nhìn thấy và trải nghiệm. Không phán xét chính là bước đầu tiên để ta làm sạch mảnh đất của mình.
2 – Cày xới
Cày xới ở đây chính là việc vận động cơ thể hay thay đổi nhẹ môi trường.
Mình không nghiên cứu nên không có dẫn chứng khoa học cụ thể, nhưng mình tin có sự liên hệ mật thiết giữa việc vận động cơ thể và khả năng kích hoạt suy nghĩ, ý tưởng mới. Đây chỉ là một chiêm nghiệm trong quá trình mình tập chạy. Có những ngày đầu óc mình đặc nghẹt bởi nhiều vấn đề chưa được giải quyết, 15 phút đầu tiên, mình chỉ cắm mặt xuống đất. Nhưng sau 15 phút đó, những suy nghĩ mới bắt đầu nhen nhóm. Khi mình càng vận động và để cho đầu óc được thả lỏng, giống như chúng ta cày xới mặt đất để cho đất đai tơi xốp, thoáng khí, thì nguồn năng lượng mới được bơm vào, nhiều ý tưởng sáng suốt hơn bắt đầu xuất hiện.
Lưu ý: Trong 15 phút đầu đi bộ đó, mình đã áp dụng cách 1 – không phán xét bất kỳ suy nghĩ u ám nào ở bên trong, mà chỉ tập trung vận động, tức tập trung vào cày thửa đất thôi.
3 – Bón phân
Bón phân ở đây là gieo cho mảnh đất những nguồn dinh dưỡng tốt cho nó, và cách mình thực hành thường xuyên nhất, là thiền.
Từ cách đây 5-6 năm, mình đã nhận ra sự khác biệt trong suy nghĩ khi nhắm mắt lại và tập trung hơi thở. Mọi xung động, lắng lo, lăn tăn bên ngoài, khi được nhắm mắt, bỗng trở nên lu mờ hẳn. Và từ chỗ tĩnh lặng đó, câu trả lời thường đến một cách tự nhiên. Bí quyết để biết được các câu trả lời này là: Chúng thường RẤT KHÁC so với những gì ta suy nghĩ bình thường. Vậy nên bước tiếp theo là cần nhiều can đảm để đón lấy ý tưởng đó, câu trả lời đó. Nếu không, chúng ta sẽ quay lại vòng lặp của những vấn đề với những giải pháp đã biết trước và chắc chắn, không hiệu quả.
4 – Gửi ý nguyện cho hạt giống
Chúng ta không chọn hạt giống, nhưng chúng ta gửi ý nguyện để những hạt giống phù hợp sẽ đến và nảy nở trên mảnh đất của ta.
Ở đây, cần phân biệt giữa ý nguyện và mong muốn, giữa ý định và mục đích. Nếu như ý nguyện, ý định giống như chiếc la bàn chỉ hướng đi cho bạn nhiều hơn, mặc dù chưa biết hướng đó sẽ mang bạn đi qua những nơi nào, thì mong muốn hay mục đích thường đã được xác lập với đối tượng cụ thể. Khi quá cụ thể, chúng ta sẽ khó lòng tìm thấy những khả năng mới, và như vậy, ý tưởng mới cũng không xuất hiện.
Một vài bí kíp để “gửi ý nguyện”:
1 – Nghĩ về một vấn đề bạn đang muốn giải quyết và nói với mình trước khi đi ngủ: “Tôi muốn tìm ra giải pháp. Tôi tin mình sẽ tìm được”. Khi bạn ngủ đủ sâu, giải pháp sẽ đến với bạn trong hôm sau.
2 – Nếu bạn đang có một dự án mà chưa biết cách triển khai, hãy xác định điểm đầu và điểm cuối của nó. Điểm đầu là nơi bạn đang đứng. Điểm cuối là nơi bạn muốn hướng đến. Hãy hình dung thật rõ, điểm cuối trông như thế nào? Tại đó, dự án của bạn sẽ nở hoa ra sao? Bạn gặt hái được những thành tựu nào? Bạn có thêm được giá trị gì ở đó? Điều bạn đang cảm nhận vào lúc đó là gì? Càng hình dung rõ điểm cuối, não bộ của chúng ta càng biết cách đi như thế nào để đưa bạn đến đó.
Trên đây là một vài điều mình thực hành để đón lấy ý tưởng. Dĩ nhiên là khi ý tưởng đến, chúng ta còn phải trải qua một vài bước gạn lọc để chọn lấy và thực hiện ý tưởng tốt nhất. Nhưng mình xin kết lại bằng một câu nói của Maya Angelou mà mình rất thích: “Hãy làm tốt nhất trong khả năng hiện tại, cho đến khi bạn biết cách làm tốt hơn, làm tốt hơn”.
Hãy trở thành mảnh đất màu mỡ cho những ý tưởng có nơi để đậu. Nếu tâm trí ta bận rộn, trong lòng ta lao xao, thì cho dù là một ý tưởng cực kỳ xuất sắc đi chăng nữa, ta cũng dễ dàng tưởng nhầm nó là rác và vứt đi, mà không biết rằng, đó rất có thể chính là điều mình cần.
Ý tưởng luôn có ở mọi lúc, mọi nơi, như những hạt giống bay lơ thơ trong gió, chỉ mong tìm được bãi đáp. Chúng ta không đi tìm kiếm hạt giống, chúng ta biến mình thành vùng đất hấp dẫn và để cuộc sống làm hiển hiện lên trên mặt đất ấy, những hạt giống đã sẵn sàng nở rộ.
Leave A Comment