Mình đang đọc cuốn “Writing down the bones: Freeing the writer within” của cô Natalie Goldberg, một người rất nổi tiếng trong văn đàn thế giới. Cuốn sách của cô ra đời từ năm 1986 và cho đến nay vẫn được coi là “thánh kinh” của người viết, với hàng triệu người hâm mộ trải dài từ phó chủ tịch cơ quan bảo hiểm Florida, công nhân nhà máy ở Nebraska, thợ mỏ ở Missouri, tù nhân Texas, luật sư, bác sĩ,…
Ảnh: Unsplash / Alvaro Serano
Đây là một đoạn mình đọc hôm qua, trang 20. Đọc sách của Natalie như là thiền định vậy, phải đọc chậm, cảm từ từ và quan trọng là thực hành. Mình sẽ dịch lại đoạn này ở đây:
Viết không như lấy một chiếc hamburger từ McDonald
“Đôi khi, tôi có những học sinh viết rất giỏi ngay từ khi bắt đầu và tôi đang nghĩ đến một người. Luồng điện lấp đầy không gian mỗi khi cậu ấy đọc lên, trong khi cậu run rẩy. Quá trình viết đã mở toang cậu: cậu có thể kể về giai đoạn điều trị trong bệnh viên tâm thần năm 14 tuổi, về những bước đi xiêu vẹo trên đường phố Minneapolis do nghiện ngập, về khoảnh khắc ngồi cạnh xác anh mình ở Francisco. Cậu nói mình đã muốn viết hàng năm trời. Mọi người cũng cho rằng cậu nên trở thành nhà văn, nhưng cứ hễ ngồi xuống là cậu lại không thể kết nối con chữ trên giấy với điều đã xảy ra hay cảm xúc của mình.
Đó là vì cậu luôn định hình sẵn điều sẽ viết ra trước khi đưa nó xuống giấy. Tất nhiên, bạn có thể ngồi xuống và nghĩ ra điều mình muốn chia sẻ. Nhưng sau đó bạn phải để cho nó tự thể hiện. Đừng kìm nén mà hãy cho phép nó bộc lộ theo cách riêng hơn là cố gắng kiểm soát. Đúng vậy, những trải nghiệm, những ký ức, những cảm xúc đã có sẵn trong bạn, nhưng bạn không thể lấy chúng ra theo cách người đầu bếp lấy chiếc pizza từ lò nướng được.
Hãy buông bỏ mọi thứ khi viết và cố gắng bắt đầu một cách đơn giản, với những từ ngữ đơn giản để thể hiện nội tâm mình. Ban đầu sẽ không dễ. Vậy nên, hãy cho phép bạn vụng về. Bạn đang lột trần bản thân. Bạn đang phơi bày chính mình, không phải theo cách mà cái tôi của bạn muốn, mà như một con người thực thụ. Vậy nên tôi mới cho rằng viết giống như một tôn giáo vậy. Nó mở toang bạn, khiến trái tim bạn mềm ra và đưa bạn trở về với ngôi nhà dấu yêu trên thế giới này.
Khi tôi cáu kỉnh, khốn khổ, không hài lòng, bi quan, tiêu cực, nói chung là thối hoắc, tôi nhận ra chúng – những cảm xúc. Cảm xúc có thể thay đổi. Tôi biết chúng là những năng lượng đang muốn tìm một nơi trú ẩn và chúng muốn có bạn bè.
Đúng, bạn sẽ có những chủ đề muốn viết: ‘Tôi muốn viết về người anh đã chết ở San Francisco’, nhưng hãy viết nó ra không phải với tâm trí hay những ý tưởng, mà với toàn bộ cơ thể bạn – trái tim, ruột gan và đôi tay của bạn. Hãy viết theo cách một con vật rên rỉ trong khờ dại và đau đớn, và bạn sẽ tìm thấy sự sáng suốt, những từ ngữ và giọng nói của bạn.”
Những gì khiến ta nhớ nhất thường đi qua trái tim
Từ đoạn lời khuyên ngắn này, mình đã tìm được cách để viết ra những câu chuyện của bản thân. Đúng như cậu học trò của cô Natalie, cứ hễ ngồi xuống là mình lại không thể kết nối con chữ trên giấy với điều thực sự đã xảy ra và cảm xúc của mình lúc đó.
Chúng ta thường làm việc bằng đầu óc quá nhiều, nhưng những gì gây ấn tượng và khiến ta nhớ nhất thường đến một cách bất chợt và đi thẳng vào ta qua cảm xúc và cảm nhận trên cơ thể.
Mình thường nhắc bản thân rằng điều mình nhớ về quá khứ không phải quá khứ vì thường thường, chúng ta sẽ điều chỉnh quá khứ theo hướng có lợi cho ta hoặc theo ý thích của ta. Nhưng nếu muốn kể lại một thứ gì đó chân xác và giàu cảm xúc, đôi khi ta sẽ phải sống lại sự khó chịu, đau khổ hoặc bất an,… đó lần nữa.
Cách của cô Natalie giúp mình cởi bỏ khá nhiều lớp màng tâm trí để sống lại khoảnh khắc mà câu chuyện của mình xảy ra, với tất cả những vết thương khiến mình “rên rỉ trong khờ dại và đau đớn”, để đưa được chúng lên trang giấy, một cách đơn giản, không thêm thắt, không gắng gượng. Hãy tôn trọng ký ức bằng cách bỏ bớt đi những phân tích từ đầu óc, và để mình được “phơi bày chính mình, không phải theo cách mà cái tôi của mình muốn, mà như một con người thực thụ”.
Leave A Comment