Về ăn uống
Mình thấy đặc sản ở Hà Giang (tại những khu du lịch thôi nha) nhiều nhất là bánh cuốn, xôi ngũ sắc, thắng cố và lẩu gà đen, bên cạnh các món ăn đặc trưng của địa phương như thịt heo và lạp xườn gác bếp. Ngoài ra còn vài món ăn chơi như ấu tẩu (một loại cháo ăn với nước dùng làm từ thuốc bắc nên có vị đăng đắng, nếu ai không biết sẽ rất khó ăn, còn ai dám đụng muỗng dùng thử thì có cảm giác như đang ăn một món gì đó bổ lắm vậy, mặc dù không thật sự biết là nó bổ như thế nào). Mèn mén cũng là một món khá lạ nhưng mùa này lên thì không ai bán. Buồn cười là khách du lịch Hà Giang đông đến hết rằm tháng Một, mà người Hà Giang nghỉ Tết đến hết 15 mới mở cửa bán buôn trở lại. Ngộ ghê haha!
Tụi mình không hứng thú với thắng cố mà chỉ nhắm đến món lẩu gà đen và mấy món đặc sản dân tộc. Nước lẩu gà khá ngon được nấu bằng nhiều loại rau củ. Mình nhớ có nấm hương, táo tàu, củ cải, cà rốt, khoai lang (?) và khoai tây. Trừ món khoai lang là hơi khó hiểu, còn lại thì sự kết hợp này mang đến nước dùng ngòn ngọt đầy hấp dẫn. Khi cho gà và các món topping khác vào, tụi nó ngay lập tức được thấm đẫm nước dùng. Canh lúc vừa chín vớt ra, để cho nguội một chút rồi ăn sẽ thấy sướng mê tơi và vị nước lẩu quyện vào vị topping tươi ngọt. Mình đặc biệt thích ăn rau – cải thảo, cải cúc, nấm linh chi trắng… vì rau ở đây tươi và nhiều.
Món chính là thịt gà bị tụi mình bỏ sót vì có quá nhiều topping, đã chia làm nhiều lần cho vào nồi mà vẫn phải hì hục múc ra ăn mới hết. Đến khi căng bụng rồi thì mới thấy thịt gà còn quá trời đất trong nồi. Ấy là bọn mình đã gọi một nồi nhỏ rồi đấy nha. Những chỗ khác bán lẩu gà đen theo giá 150.000 VNĐ/ người. Còn ở tiệm này (nằm trên đường bên trái vào chợ đêm phố cổ), thì bán theo suất. 500.000 VNĐ là lẩu nhỏ nhất, 800.000 là lẩu lớn nhất. Bốn người bọn mình gọi lẩu nhỏ để có thể thưởng thức thêm món cơm với lạp xườn. Gà đen chắc thịt, canh vừa chín thì lấy ra ăn sẽ đỡ dai hơn. Thịt gà ngọt, khi được thấm cùng nước lẩu lại càng ngọt và thơm hơn.
Ngoài ra thì bánh cuốn Hà Giang là một điểm khác biệt. Ở đây người ta không ăn bánh cuốn với nước chấm như miền xuôi mà dùng với nước lèo. Mình đã thấy điều này khi lên Lạng Sơn, Cao Bằng. Không biết nước dùng có được chế biến giống nhau không, nhưng bánh cuốn nhìn chung sẽ được tráng với nấm mèo và thịt băm, cùng với trứng. Ở Lạng Sơn có phân biệt các loại bánh cuốn trứng, bao gồm trứng đập vào như ốp la rồi cuộn bánh lại, hoặc là trứng được đánh đều với bột rồi tráng chung với nhau. Ở Hà Giang thì mặc định chỉ có một kiểu bánh cuốn, là kiểu đầu tiên. Nước dùng được ninh với xương và tuỳ chỗ mà người ta sẽ bỏ vào thêm chả quế hoặc các loại chả khác. Nước lèo cũng được nêm nếm thêm bằng các gia vị y hệt các món có nước khác của miền xuôi, bao gồm nước mắm, ớt xắt miếng và chanh. Nếu thích đổi vị (giống như mình), thì có thể vắt chanh vào và ăn không khác gì húp một bát bún nước lèo dưới đồng bằng luôn.
Xôi ngũ sắc là loại xôi có 5 màu: tím của lá cẩm, xanh dương của hoa đậu biếc, vàng (chắc) của nghệ, cam và đỏ thì mình không biết. Tuy nhiên, xôi không được chia ra làm các màu khác nhau mà hình như cứ trộn chung vào hết cả giống như kem 7 màu là một hỗn hợp màu cầu vồng quyện hết vào nhau ấy.
Nhìn chung, người Hà Giang có một vài món đặc trưng bản địa thôi, còn lại là các món mà đi đâu ở Hà Nội cũng thấy, như bún chả, bún chấm, phở,…
Điều mình đánh giá cao nhất ở Hà Giang là topping của món nào cũng nhiều. Bánh cuốn thì nấm mèo cuộn trong bánh đã nhiều thì chớ, khi gắp ra đĩa lại được rải thêm một lớp thịt xào nấm mèo và hành phi. Xôi ngũ sắc cũng như thế, người bán sẽ múc một muỗng đầy thịt băm, hành phi và chà bông nên ăn không bị ngấy tinh bột. Lẩu gà đen cũng quá trời rau, nấm, đậu hũ và tàu hũ ki, kèm theo 2 gói mì tôm.
Về vui chơi
Hà Giang làm du lịch khá tốt. Mỗi điểm tụi mình dừng chân đều có một tấm bảng ghi đầy đủ thông tin của điểm đến đó, kèm theo các hướng dẫn tổng quát về Hà Giang. Mặc dù hơi nhiều chữ và nhiều khi tụi mình không đọc hết, nhưng bản hướng dẫn có một cái khá lý thú là 4 cung đường khác nhau được thiết kế cho những mục đích thăm thú khác nhau, bao gồm: du lịch Văn Hóa, du lịch Địa Chất (dành cho những người muốn khám phá kho tàng đá vôi), du lịch Thiên Nhiên và du lịch Kinh Tế.
Đa số mọi người sẽ đi cung du lịch Văn Hóa, để ghé thăm các bản làng truyền thống như làng cổ Thiên Hương, làng Lô Lô Chải, Dinh thự Vua Mèo, các thị trấn cổ (như Đồng Văn), lâu lâu đá xéo qua những chỗ có cảnh quan thiên nhiên đẹp mê hồn như đèo Mã Pì Lèng, sông Nho Quế, bãi đá Mặt Trăng hay Cổng trời Quản Bạ, và nhiều điểm đến nho nhỏ hay ho mà đi chầm chậm khám phá sẽ thấy rất thích thú.
Con người Hà Giang
Với hơn 17 dân tộc cùng sinh sống tại cao nguyên đá Đồng Văn, nơi đây được UNESCO bình chọn là nơi có nền văn hóa đa dạng nhất trên thế giới. Nhưng mình không có nhiều dịp để gặp và nói chuyện với họ, nên đây chỉ là một nhận định từ rất ít trải nghiệm với người bản địa.
Trong chuyến đi, mình chỉ gặp một anh người Tày, là người lái xe máy dẫn bọn mình đi qua các cung đường đèo. Còn lại thì gặp một “bà trùm” cho thuê xe ở thị trấn Đồng Văn, là người gốc Buôn Mê Thuột, đơn phương lên Hà Giang lập nghiệp hơn 25 năm nay và đến đây thì ai cũng biết danh tiếng chị. Còn những người khác, mình nghi có thể là dân tứ xứ đến làm ăn, cũng có thể là dân miền xuôi cũng nên, giống như những người làm du lịch ở Đà Lạt thường là người Sài Gòn lên chứ ít khi có dân bản địa ấy.
Không khí và thời tiết
Hà Giang vào những ngày mình đi chơi trộm vía thời tiết đẹp. Nhưng cũng mạo muội đoán là dạo gần đây biến đổi khí hậu đã khiến cho thời tiết khó đoán hơn nhiều. Đơn cử như trước hôm mình lên, trời mưa lớn làm ảnh hưởng đến cả sáng hôm sau. Nhưng đầu giờ chiều, từ 1 giờ trở đi là trời bắt đầu hửng nắng. Nếu nhân phẩm tốt có thể có những khung giờ nắng đẹp kéo dài đến 4 giờ chiều để tha hồ chụp ảnh. Còn ngoài khung giờ đó thì Hà Giang toàn màn sương. Tối đến có thể lạnh xuống tầm 11-13 độ. Rét căm căm nếu không quen thời tiết. Mặc đồ ấm thì đi dạo phê hơn. Tuy nhiên cũng đừng ở gần những con dốc quá kẻo leo mãi không hết đường, vừa lạnh vừa mệt. Sau 11 giờ là đèn đường không còn một mống trên dốc, đúng kiểu là đi trong đêm.
Chỗ này, trộm vía, vì mình đã được trải nghiệm đi bộ 3-4 cây số trong đêm tối hồi đi chơi Măng Đen. Lúc ấy chỉ mới 7, 8 giờ tối mà nhà xung quanh đã đóng cửa và tắt đèn hết. Những đoạn đường rừng tuyệt nhiên không nhìn thấy một cái gì xung quanh luôn. Mình sợ vãi mật, không biết nên dùng đèn flash đi trước hay đi sau thì ổn hơn. Đi trước thì sợ mình rọi thấy cái gì đó. Còn đi sau thì sợ ai đó ở đằng sau vồ lấy mình. Ấy vậy mà chị bạn đi cùng cứ phăm phăm bước, còn có vẻ như không cần mình rọi đèn cho nữa. Đúng ghê! Nếu không sợ ma thì cũng phải sợ người chứ, vì xung quanh chỉ toàn rừng núi và cây hu hú trong gió. Nhưng chị ấy cứ đi, như kiểu chỉ cần biết phía trước có đường là được. Vậy nên mình cũng được tập quen luôn, đi bộ trong đêm ở Hà Giang cũng không thành vấn đề lắm.
Leave A Comment