Nhân ngày Sách Việt Nam 21/4, mình review nhè nhẹ một cuốn sách mà mình tâm đắc nhất thời gian gần đây.
Ảnh: Sưu tầm
Suối Nguồn đến với mình vào một ngày bất chợt, khi mình vô tình lướt thấy bài review trên Facebook. Chưa kịp đọc một chữ nào, mình đã cảm thấy ngay đây là tác phẩm dành cho mình vào thời điểm này. Trái với những suy nghĩ của mình ngày trước về Suối Nguồn, một quyển tiểu thuyết dày cộm với rất nhiều nhân vật khác nhau như bê vào đó cả xã hội thu nhỏ, lần này Suối Nguồn dễ dàng đi vào lòng mình hơn. Bởi, như mình nói, cuốn sách này đến với mình cực đúng thời điểm, và câu chuyện của các nhân vật trong sách cũng chính là câu chuyện đang diễn ra trong cuộc sống của mình.
Suối Nguồn kể về tinh thần tự do sáng tạo, nếu không nói đó là sự tôn vinh cho những sáng tạo nguyên bản, những phát minh đầu tiên đưa loài người tiến về phía trước. Mở đầu quyển sách, tác giả viết: “Bản chất của con người – và bất cứ sinh vật nào – không phải là đầu hàng, hoặc phỉ nhổ và nguyền rủa sự tồn tại của mình. […] Một vài người đầu hàng vào lần đầu tiên tiếp xúc với áp lực; một vài người mặc nhiên đầu hàng; một số khác đi xuống từ từ và cứ thế mất dần ngọn lửa mà chính họ cũng không hề nhận ra nó đã tàn lụi như thế nào. […] Chỉ một số ít người kiên quyết không đầu hàng và tiếp tục tiến lên. Họ biết rằng không thể phản bội ngọn lửa kia và họ học cách nuôi dưỡng nó, cho nó hình hài, mục đích và sự sống.”
Bên cạnh đó, sách cũng phê phán lối sống thứ sinh, tức sống dựa vào suy nghĩ của người khác, xu hướng của đám đông, phụ thuộc vào sự tôn vinh và công nhận đến từ bên ngoài.
Câu chuyện mở ra với các nhân vật chính:
Howard Roark – một kiến trúc sư tài ba nhưng chỉ sáng tạo dựa trên các niềm tin và giá trị của riêng mình nên rất nhiều lần anh bị xã hội chống đối, cô lập; Peter Keating – nhân vật đối lập chủ yếu của Roark trong truyện, một người đam mê hội họa nhưng lại đi theo kiến trúc bởi vì đó là nghề được xã hội tôn vinh, anh sống dựa trên sự hô hào của người khác, và mượn công sức của Roark để đưa mình lên đỉnh cao; Dominique Francon – con gái của một trong những kiến trúc sư hùng mạnh nhất thời đại, tiểu thư đài các nhưng cũng đồng thời là cây viết đầy sắc sảo cho tờ Ngọn cờ; Ellsworth Toohey – một nhà báo kỳ cựu với cái nhìn sâu sắc về thời cuộc, giọng văn đầy sức thuyết phục theo chủ nghĩa vị nhân sinh; và Gail Wynand, chủ bút của tờ Ngọn cờ, người đi lên từ hoàn cảnh khốn khó đến vị thế nắm đầu, sở hữu một cuộc sống giàu sang ở New York nhưng phải trải qua rất nhiều sự đánh đổi, mà đánh đổi lớn nhất chính là linh hồn của ông.
Các nhân vật không chỉ sống trong sách, họ thực sự tồn tại ngoài đời, trong cuộc sống của mình.
Trong gần 1.200 trang sách là những câu chuyện đan xen của các nhân vật, được chia làm 4 chương lớn lần lượt mang tên Peter Keating, Ellsworth Toohey, Gail Wynand và Howard Roark. Ở mỗi chương khắc họa một nhân vật, nhưng vẫn đồng thời kể tiếp diễn biến của các nhân vật khác, cho thấy một xã hội muôn màu, nhiều mặt, các thế lực cạnh tranh với nhau để tước quyền đoạt lợi, cũng có những giờ phút của cảm xúc bị giằng xé, cắn rứt,…
Mặc dù không dễ nhai, dễ ngấm, Suối Nguồn bằng cách nào đó vẫn thôi thúc mình đọc tiếp từng trang sách, bởi vì các nhân vật ấy không chỉ sống trong sách, họ thực sự tồn tại ngoài đời, trong cuộc sống của mình.
Một nhà báo đã viết: “Người ta không thể sống vì cái lý tưởng cao đẹp ảo vọng nào đó mà không cần đến tiền bạc. Thế nhưng với Roark thì khác. Khi con người đã sống cho lý tưởng, niềm đam mê và cái khát vọng được là mình và khẳng định mình, thì mọi đua chen, lợi lộc hay danh phận, tiền bạc cũng chỉ là vô nghĩa.
Howard không màng dư luận, không màng những gì người ta nghĩ gì về mình, bởi anh biết anh có thể sống và tỏa sáng mà không cần sự tồn tại của người khác; anh không cần có ai đó thì anh mới định nghĩa được giá trị con người anh.
Dám khác biệt là một sự dũng cảm. Khác biệt không phải là một lựa chọn mà là định mệnh. Mỗi chúng ta đều khác biệt, có chăng nỗi sợ hãi đơn độc khiến chúng ta bỏ rơi, lãng quên điều đó. Đã bao lần, ta đánh mất tiếng nói bên trong, phản bội chính linh hồn mình chỉ vì định kiến, sự áp đặt và tư duy bầy đàn?
Không ngoa khi tôi cho rằng đây là một cuốn triết học về con người cá nhân. Suối nguồn giúp mỗi người định nghĩa được sự kiêu hãnh bản thể; để trả lời cho ba câu hỏi lớn: Tôi là ai? Tôi có gì? Tôi muốn gì? Cái tiên quyết, chúng ta cần một niềm tin vào chính bản thân mình.”
Suối Nguồn là đứa con tinh thần được ra đời từ chính cuộc sống hiện thực của Ayn Rand, một nhà văn và nhà triết học người Mỹ gốc Nga. Những sự trăn trở và niềm tin của bà về một cuộc sống như-nó-phải-là chứ không chỉ cuộc sống như-nó-đang-là đã tạo nên áng văn chương về cuộc đời của Howard Roark, như thể kể lại chính cuộc đời của bà và những đối thoại đã diễn ra giữa bà và chồng Frank O’Connor.
Câu chuyện của Howard Roark cũng như kể lại cuộc đời của nhà văn Ayn Rand. Ayn đã làm việc với niềm tin rằng quyển sách này phải sống. Trải qua 12 lần bị từ chối, Suối Nguồn cuối cùng cũng được ra đời. Đúng với niềm tin của Ayn, cuốn sách đã sống. Nhưng những gì bà không thể ngờ, rằng nó đã sống tốt sau gần 80 năm, trở thành một trong 50 tiểu thuyết vĩ đại nhất thế kỷ XX. Mặc dù vẫn tiếp tục nhận những luồng phản ứng nhiều chiều. Ở mỗi góc độ, Suối Nguồn lại mang đến những suy nghĩ và cảm nhận khác – có người thuận, có người chống. Nhưng một điều rõ ràng nó đã trở thành tác phẩm kinh điển. Và bạn có thể đọc nó để rút ra những cảm nhận của riêng mình.
Leave A Comment